Inhoudsopgave

1. Nederlanders zijn zeurpieten
2. Gelijk hebben of gelijk krijgen
3. Vooral geen doelen behalen
4. Een onbetrouwbare of een incompetente overheid?

1. Nederlanders zijn zeurpieten

Mensen voelen zich veiliger, de lesuitval op scholen is teruggedrongen, leraren en agenten krijgen een hoger salaris, de economie draait goed en het huishoudboekje van de staat is op orde. Maar toch zijn veel burgers ontevreden.
Minister-president Balkenende heeft er geen pasklare verklaring voor. Hij vindt dat er de afgelopen tien jaar heel veel is verbeterd, maar de kloof met de burger, in 2002 genadeloos blootgelegd door Pim Fortuyn, bestaat nog steeds. De geschiedenis herhaalt zich, getuige de vele kiezers die anti-Haagse partijen steunen, zoals Rita Verdonks ToN en de PVV van Geert Wilders. En dat zit de premier heel erg dwars.
Hij stelt: ‘Dat zegt misschien iets over het karakter van Nederlanders. We zijn soms wat klagerig en wat negatief. Ons land staat er goed voor. Ik heb het gehad met het negativisme. Jezelf de put in praten. We doen het internationaal gezien geweldig, de werkloosheid is historisch laag en het inkomensniveau behoort tot het hoogste van Europa. Bovendien zijn mensen tevreden over de gezondheidszorg en andere publieke voorzieningen.’
Balkenende vervolgt: ‘Ik vind dat wij als kabinet juist oog hebben voor waar de pijn voor burgers zit. Wij nemen de agenda van de bevolking serieus. Wij maken Nederland gereed voor de toekomst. Een veiliger land, beter onderwijs en goede salarissen voor agenten en leraren. Ook doen we veel aan de files. Dat blijft een lastig punt. Net als de integratie. Dat speelde in 2002 en dat speelt nog steeds. Maar er is wel veel gebeurd, bijvoorbeeld hogere eisen stellen aan gezinshereniging. Ook doen we meer aan inburgering, verplichte beheersing van de Nederlandse taal. Mensen voelen dat. We zijn strikter en harder geworden. Aanwakkeren van haat vanuit moskeeën wordt niet meer getolereerd en we benoemen de problemen met Marokkaanse jongeren. Tegelijkertijd, dat is de andere kant van het verhaal, investeren we meer in onderling respect. We combineren de harde en zachte kant.’

2. Gelijk hebben of gelijk krijgen

Een schoolvoorbeeld van een eeuwenoud misverstand. Er bestaat een groot verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. Het interview met Jan Peter Balkenende in de Telegraaf van 17 mei 2008 laat een politicus zien, die bijzonder tevreden is over zichzelf. Zozeer zelfs, dat hij zich niet kan voorstellen dat er Nederlanders zijn, die het met hem oneens zijn. Hij noemt dit soort lieden negatievelingen en klagers. Hun ontevredenheid bestempelt hij als een karaktereigenschap of als een soort aangeboren afwijking.
Natuurlijk kan Balkenende het weten. Niet voor niets is het kabinet deze regeerperiode begonnen met een roadshow om te vernemen wat de Nederlandse burger bezighoudt. Het gaat dus goed met Nederland. Maar met Nederland bedoelt hij vast niet de gewone burger, die na het zuur nu getrakteerd wordt op een zoete koopkrachtdaling van een kwart procent, en dat ondanks de sterk groeiende economie. Dat de overheid daar de vruchten van plukt is wel duidelijk. Daar zal Balkenende dan wel op doelen. Maar met wie hebben onze plolitici dan eigenlijk in die 100 dagen gesproken?

3. Vooral geen doelen behalen

Natuurlijk heeft het kabinet een aantal succesjes behaald. Zodra genomen maatregelen echter dreigen vruchten te gaan afwerpen, worden ze teruggedraaid.
De maatregel goedkope kinderopvang moest de arbeidsparticipatie van vrouwen verhogen, als oplossing tegen het vergrijzingsprobleem. Het werd een succes: de arbeidsparticipatie van vrouwen nam in het afgelopen jaar met 2% toe. Hiermee nam dus ook de inkomstenbelasting voor de BV Nederland toe. Dat de kosten van de kinderopvang tegelijkertijd zijn gestegen ligt voor de hand. De kinderopvang moet echter bekostigd worden uit het potje onderwijs en de inkomstenbelasting gaat naar de algemene middelen. Een relatie tussen beide werd vooral niet gelegd. Exit goedkope kinderopvang en er was weer eens een dure communicatieadviseur nodig om dat uit te leggen aan de burgers.
Er was draagvlak voor de kilometerheffing, mits deze maatregel kostenneutraal voor burgers en bedrijven zou verlopen. Met filebestrijding als doel zou niet het bezit, maar het gebruik van de auto worden belast. Na lang rekenen bepaalde men, dat de heffing moest uitkomen op een bedrag van 8 cent extra per kilometer. De gemiddelde automobilist zou dit bedrag terugverdienen door korting op de BPM en de motorvoertuigenbelasting. Maar minister Bos vond die 8 cent te veel. Deskundigen becijferden namelijk dat een heffing van 8 cent per kilometer het effect zou hebben dat er 10% minder gereden wordt. Reden dus om voor een bedrag lager dan 8 cent te kiezen en dit bedrag aan te vullen door een deel van de BPM te laten bestaan, nu onder het kopje CO2-tax, een belasting die natuurlijk wel in de algemene middelen terechtkomt en dan hoogstwaarschijnlijk niet aan het milieu ten goede komt. Exit draagvlak en weer was een dure communicatieadviseur om de omgebogen maatregel uit te leggen aan de burgers.
Natuurlijk stijgt de olieprijs. Maar omdat olie wordt betaald in dollars, die snel in waarde dalen, valt die prijsstijging wel mee. Niet echter voor de automobilist. Die weet ook dat tweederde van wat hij betaalt voor zijn benzine naar Wouter Bos gaat. En daar krijgt hij geen millimeter asfalt voor terug. En dus maar weer een dure communicatie adviseur inghuurd om de burgers tevreden te houden.
Zo zijn er nog tientallen voorbeelden te noemen van maatregelen die genomen worden om vooral het doel niet te bereiken. En dan durft Balkenende te zeggen dat hij naar de burgers heeft geluisterd? En dan durft hij burgers die kritiek hebben op dit soort maatregelen zeurpieten te noemen?

4. Een onbetrouwbare of een incompetente overheid?

Natuurlijk pikt de gemiddelde Nederlander dit niet. Rita Verdonk, Alexander Pechtold en Geert Wilders (zie ook ‘Wilders als slimste jongetje uit de klas pest meester Balkenende’) zijn er bovenop gedoken, als op een soort gat in de markt. In de peilingen scoren ze inmiddels 50 zetels. Het alternatief dat ze bieden is een persoon en geen echt programma.
Blijkbaar volstaat dat om je te profileren ten opzichte van een kabinet, dat volstrekt ongeloofwaardig overkomt. Dat vooral uitblinkt in het niet kunnen beheersen van crises, die het vaak ook nog zelf veroorzaakt heeft. (Zie ook ‘Minister BZK volhardt in denkfout bescherming vitale infrastructuur’.) Hoe moeten we het optreden van het kabinet kwalificeren? Is het onbetrouwbaar of incompetent?
De aaneenschakeling van maatregelen die niet uit te leggen zijn, maar wel allemaal de algemene middelen spekken is zo groot, dat ik niet kan geloven dat er alleen sprake is van incompetentie. Ik neig dan ook sterk naar onbetrouwbaarheid, met als onkreukbaar uithangbord André Rouvoet om de echte intentie te verdoezelen. Want zo dom als Balkenende zich in de communicatie voordoet, zal hij toch in werkelijkheid niet zijn?
Zo wel, dan is er dringend een dure communicatie adviseur nodig om dat uit te leggen aan de burgers.
De grootste crisis die ons land boven het hoofd hangt in de komende jaren is natuurlijk de verkiezingsuitslag. Er dreigen Belgische toestanden, alleen een graadje erger.De tussenstand:

• Balkenende 33 zetels
• Verdonk 25 zetels
• Bos 18 zetels
• Marijnissen 16 zetels
• Pechtold 14 zetels
• Rutte 12 zetels
• Wilders 11 zetels

Ziet u deze egootjes tot een coalitie van 75 zetels komen? Inhoudelijk gaat het toch al nergens meer over?

Download: